طراحی پلتفرم B2B صادرات سیب اوریکس
بازاری که خریدار خارجی را به سردخانههای واقعی آذربایجان غربی میرساند: موجودی ساختیافته، یک قیمت شفاف بدون درصد پنهان، و نموداری که تا داده نداشته باشد منتشر نمیشود.
درباره پروژه
پلتفرم B2B صادرات سیب با آگهی ساختیافتهٔ سردخانهها، قیمت تومان با معادل دلاری روزانه، نمودار بازار، گفتوگوی داخل پلتفرم، اشتراک حرفهای و پنل مدیریت سهزبانه.
اوریکس یک پلتفرم صادرات سیب است که خریدار خارجی — از عراق، روسیه، امارات و آسیای میانه — را به سردخانهداران و باغداران آذربایجان غربی وصل میکند. طرف ایرانی محصول و سردخانه را داشت؛ آنچه نداشت جایی بود که موجودی و قیمتش را به زبان خریدار و بهصورت روزآمد نشان دهد.
صورتمسئله
تجارت سیب صادراتی تا امروز روی واتساپ و تماس تلفنی میچرخد. خریدار عراقی نمیداند این هفته چه رقمی، با چه درجهای و در کدام شهر موجود است؛ سردخانهدار هم نمیداند سیبش را چه کسی و از کجا میخواهد. نتیجه بازاری است که قیمتش را واسطه تعیین میکند، نه عرضه و تقاضا.
مسئلهٔ دوم زبان و واحد پول است. خریدار خارجی به دلار فکر میکند و فروشندهٔ ایرانی به تومان. هر تبدیل دستی بین این دو یا کهنه است یا حاشیهٔ سودی پنهان دارد که هیچکدام از دو طرف نمیبیند.
مسئلهٔ سوم فصل است. سیب محصولی فصلی است: سردخانه پاییز پر میشود، زمستان میفروشد و بهار خالی میشود. یکسوم سال ممکن است هیچ آگهی فعالی روی پلتفرم نباشد، و سایتی که در آن بازه «۰ تن موجود» نشان بدهد، بازاری زنده را مرده جلوه میدهد.
راهکاری که اجرا شد
هر آگهی روی یک رکورد ساختیافته نشست: رقم سیب، درجهٔ کیفی، اندازه، تناژ، بستهبندی، تاریخ برداشت و سردخانهٔ نگهدارنده. هر سه فهرست — رقم، درجه و بستهبندی — از پنل مدیریت قابل ویرایشاند، پس اضافهشدن یک رقم تازه به کاتالوگ یک ردیف در پنل است، نه یک نسخهٔ جدید از نرمافزار.
تأمینکننده قیمت را فقط به تومان وارد میکند. معادل دلاری هر شبانهروز از نرخ ارز همان روز محاسبه و کنار عدد تومانی منتشر میشود؛ نرخ هر روز هم پیش از ثبت اعتبارسنجی میشود تا یک منبع که بهجای تومان ریال بدهد، قیمت کل بازار را یکشبه دهبرابر نکند. روی پلتفرم فقط همین یک قیمت وجود دارد: بدون درصد پنهان و بدون قیمت دومِ ادمینساخته.
شمارهٔ تماس تأمینکننده پشت ورود به حساب کاربری قرار گرفت — نه بهعنوان دیوار، که بهعنوان مرز. نام، شهر، عکس، امتیاز و نظرهای تأمینکننده برای همه دیده میشود و فقط راه تماس مستقیم نیاز به حساب دارد. کنارش گفتوگوی داخل پلتفرم هست که در دسترس هر کاربر واردشده است، چون مکالمهای که پلتفرم میبیند از تماسی که نمیبیند بهتر است. تماس تلفنی هم به ساعت ۸ تا ۲۰ به وقت تهران محدود شد: طرف عرضه در این بازار باغدار و سردخانهدار است، نه مرکز تماس.
نمودار بازار از خودِ آگهیهای منتشرشده ساخته میشود. هر شب یک عکس از بازار ثبت میشود و کف، سقف و میانگین هر رقم و هر درجه در آن مینشیند. اما تا وقتی یک رقم چند روز پیاپی و با تعداد کافی آگهی پشتش نداشته باشد، هیچ نموداری برایش منتشر نمیشود — چون خط روند روی سه آگهی «قیمت بازار» نیست، قیمت پیشنهادی یک نفر است. فاصلهٔ بین دو فصل هم با خطچین و تاریخ آخرین ثبت نشان داده میشود، نه با ادامهٔ صاف خط.
قابلیتهای کلیدی
- آگهی ساختیافته با رقم، درجه، تناژ، بستهبندی و سردخانه
- یک قیمت شفاف به تومان، با معادل دلاری روزانه
- نمودار بازار با تعداد نمونه کنار هر نقطه
- نقشهٔ سردخانهها با فیلتر استان و شهر
- گفتوگوی داخل پلتفرم میان خریدار و تأمینکننده
- پنل فروشنده، خریدار و مدیریت — هر سه به سه زبان
نتیجه
خریدار پیش از هر تماسی سه چیز را میداند که قبلاً نمیدانست: چه رقمی با چه درجهای و در کدام شهر موجود است، قیمتش به پول خودش چقدر است، و این قیمت نسبت به بازار کجا میایستد. آگهیها بهصورت ساختیافته (schema.org/Product) منتشر میشوند، پس قیمت و موجودی در نتایج گوگل هم درست نشان داده میشود.
سمت عرضه، تأمینکننده برای اولین بار میبیند آگهیاش چند بار دیده شده و چند بار کسی خواسته با او تماس بگیرد — چیزی که در واتساپ اصلاً قابل شمردن نیست.
چه چیزی تحویل داده شد
پلتفرم به سه زبان فارسی، عربی و انگلیسی اجرا شد، با چیدمان راستبهچپ برای فارسی و عربی. ۳۱ استان و ۱٬۴۵۰ شهر ایران در دیتابیس نشست تا نشانی سردخانه و شهر کاربر انتخابی باشد نه متن دستی؛ یک شهر تایپشده ترجمه ندارد و در هر سه زبان یکجور نوشته میشود، و همین ریز، تفاوت یک پلتفرم چندزبانه با یک سایت ترجمهشده است.
سه پنل تحویل شد: پنل تأمینکننده برای آگهی، گفتوگو و تحلیل عملکرد؛ پنل خریدار برای درخواست خرید و آگهیهای نشانشده؛ و پنل مدیریت با ۶۸ صفحه که آگهی، سردخانه، کاربر، اشتراک، پرداخت، سئو، وبلاگ، تیکت و تحلیل رفتار را پوشش میدهد. یک حساب میتواند همزمان خریدار و تأمینکننده باشد و از نوار کناری بین دو پنل جابهجا شود.
درآمد پلتفرم از اشتراک است، نه از درصد معامله. عضویت، انتشار آگهی، دیدهشدن در گوگل و گفتوگو رایگان و دائمیاند؛ اشتراک حرفهای سهم بیشتری از تقاضا و تحلیل عملکرد میفروشد. پرداخت آنلاین با درگاه بانکی انجام میشود و یک کار زمانبندیشده هر ربع ساعت پرداختهای تأییدنشده را تطبیق میدهد، تا یک تماس گمشدهٔ درگاه به «پول کم شد و اشتراک فعال نشد» ختم نشود.
پلتفرم روی موبایل قابل نصب است و اعلان مرورگر میفرستد — برای تأمینکنندهای که تمام روزش در سردخانه میگذرد، همین اعلان تفاوت بین پاسخ امروز و پاسخ فردا است. سامانهٔ احراز هویت هم کارت ملی را فقط برای تأیید «هویت شخص» بررسی میکند و تصویر سند بلافاصله پس از تصمیم حذف میشود؛ اوریکس دربارهٔ کیفیت میوه، سردخانه یا اعتبار مالی هیچ ادعایی نمیکند و متن سایت هم جایی این ادعا را نمیسازد.
این پلتفرم صادرات سیب همین حالا قابل بازدید است. نمونهکارهای دیگر را در صفحهٔ نمونهکارها ببینید، و برای پروژهٔ خودتان از صفحهٔ تماس شروع کنید.